De overspanning van een industriële loods bepaal je op basis van de functie van de hal, de gewenste vrije vloeroppervlakte, de dakbelasting en het gekozen constructietype. Bij staalconstructies zijn overspanningen van 20 tot 40 meter heel gangbaar, en met vakwerkspanten zijn zelfs overspanningen van 60 meter of meer haalbaar. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over loodsspanningen, constructietypes en de normen die daarbij gelden.
Welke factoren bepalen de maximale overspanning van een loods?
De maximale overspanning van een loods wordt bepaald door vier hoofdfactoren: het constructietype, de materiaalkeuze, de belastingen op het dak en de gewenste vrije hoogte. Elk van deze factoren beïnvloedt direct hoe ver je kunt overspannen zonder tussenliggende kolommen te plaatsen.
De dakbelasting is een van de zwaarste weegfactoren. Denk aan sneeuwlast, winddruk, het gewicht van dakpanelen of zonnepanelen en eventuele hanglasten zoals kranen of technische installaties. Hoe zwaarder de totale belasting, hoe robuuster de constructie moet zijn, en dus hoe beperkter de maximale overspanning bij een gegeven profieldikte.
De vrije hoogte speelt ook een grote rol. Een hogere hal biedt meer ruimte voor schuine spanten of vakwerken, waardoor je constructief meer kunt overspannen. Een lage hal met dezelfde overspanning vraagt om zwaardere profielen of een andere constructiemethode.
Verder telt de functie van de loods zwaar mee. Een opslagloods zonder intern transport heeft andere eisen dan een productiehal waar heftrucks rijden of een hal met een rijdende kraan. Die gebruikseisen bepalen mede welke constructie je nodig hebt en hoe groot de overspanning realistisch kan zijn.
Wat is het verschil tussen een spant, portaal en vakwerk bij loodsen?
Een spant, portaal en vakwerk zijn drie verschillende constructieprincipes die elk op een eigen manier krachten afvoeren naar de fundering. De keuze tussen deze typen bepaalt mede welke overspanning haalbaar is en wat de constructie kost.
- Spant: Een spant bestaat uit twee schuine dakbalken die in de nok samenkomen en aan de voet verbonden zijn door een trekstang of -balk. Spanten zijn licht, efficiënt en geschikt voor overspanningen tot circa 30 meter. Ze worden veel toegepast in agrarische loodsen en lichte industriehallen.
- Portaal: Een staalportaal bestaat uit twee kolommen en een horizontale of licht gebogen ligger die er star op bevestigd is. Portaalframes nemen zowel verticale als horizontale krachten op en zijn flexibel inzetbaar voor overspanningen van 15 tot 40 meter. Dit is het meest gebruikte systeem voor industriële hallen.
- Vakwerk: Een vakwerk is een constructie van driehoekig verbonden staven die samen als één stijf geheel functioneren. Door de driehoeksgeometrie kunnen vakwerken veel grotere overspanningen aan, tot 60 meter of meer, bij relatief laag materiaalgewicht. Ze zijn ideaal voor grote industriehallen, distributiecentra en sportaccommodaties.
Bij staalconstructies voor loodsen worden alle drie de types toegepast, afhankelijk van de vereiste overspanning, de gewenste vrije hoogte en het budget. Wij adviseren je graag over welk type het beste past bij jouw project.
Hoe bereken je de benodigde overspanning voor een industriële hal?
De benodigde overspanning bereken je door de gewenste vrije vloeroppervlakte te vertalen naar een halindeling zonder storende kolommen. Begin met de functie: welke activiteiten vinden er plaats, welke voertuigen of machines moeten er manoeuvreren, en is er een rijdende kraan of heftruck nodig?
Een praktische aanpak werkt als volgt:
- Breng de maximale breedte van de grootste machine, het voertuig of de werkzone in kaart.
- Voeg aan beide zijden een veiligheidsmarge toe voor bewegingsruimte en opslag.
- Bepaal of tussenkolommen acceptabel zijn of dat de hal volledig kolomvrij moet zijn.
- Stel de vrije hoogte vast op basis van de hoogste last of het hoogste voertuig plus een werkruimtemarge.
- Laat op basis van deze gegevens een constructieberekening uitvoeren door een constructeur.
Een constructeur vertaalt deze functionele eisen naar een technisch ontwerp met de juiste profielafmetingen, verbindingen en fundering. Het is slim om een staalspecialist vroeg in dit proces te betrekken, zodat de constructie al tijdens het ontwerp geoptimaliseerd wordt op kosten en uitvoerbaarheid.
Welke overspanning is haalbaar met staal versus andere materialen?
Staal biedt de grootste overspanningsmogelijkheden van alle gangbare bouwmaterialen voor loodsen. Met staalportalen haal je moeiteloos 30 tot 40 meter, en met stalen vakwerken zijn overspanningen tot 60 meter of meer haalbaar. Beton, hout en aluminium kennen elk hun eigen beperkingen.
Staal
Staal heeft een hoge sterkte-gewichtsverhouding, wat het bij uitstek geschikt maakt voor grote overspanningen. Staalconstructies zijn prefab te produceren, snel te monteren en eenvoudig aan te passen als de hal later uitgebreid moet worden. Een staalconstructie loods is daarmee de standaard voor industrieel vastgoed in Nederland.
Beton
Prefab betonnen liggers worden toegepast bij overspanningen tot circa 20 meter, maar worden daarna snel zwaar en kostbaar. Beton is duurzamer bij bepaalde chemische omgevingen, maar vraagt meer fundering en is lastiger aan te passen.
Hout (gelamineerd)
Gelamineerd hout (glulam) kan overspanningen tot 30 meter halen en is populair in duurzame bouw. Het is lichter dan beton maar gevoeliger voor vocht en vuur, en vraagt specifieke detaillering bij aansluitingen.
Aluminium
Aluminium wordt zelden gebruikt als primaire draagconstructie voor grote loodsen vanwege de lagere stijfheid en hogere materiaalkosten. Het is wel nuttig voor specifieke toepassingen zoals gevelbekleding of lichte aanbouwen.
Voor de meeste industriële toepassingen is staal de meest praktische en kostenefficiënte keuze, zeker bij overspanningen boven de 15 meter. Bekijk ons overzicht van alle constructiediensten voor meer informatie over de mogelijkheden.
Welke normen en certificeringen gelden voor dragende loodsconstructies?
Voor dragende staalconstructies in loodsen geldt in Nederland de NEN-EN 1090 norm, ook wel EN 1090 genoemd. Deze Europese norm stelt eisen aan de productie en montage van stalen en aluminium constructies en is verplicht voor alle dragende constructies die op de markt worden gebracht.
Wat betekent dit in de praktijk?
- De staalconstructie moet geproduceerd worden door een gecertificeerd bedrijf met een geldige NEN 1090 erkenning.
- Bij dragende constructies is een CE-markering verplicht. Dit certificaat bewijst dat de constructie voldoet aan de Europese veiligheidsnormen.
- Alle lassers die aan de constructie werken, moeten persoonlijk gecertificeerd zijn.
- De constructieberekeningen moeten voldoen aan de Eurocode, de Europese norm voor constructief ontwerp.
- Voor werken op de bouwplaats geldt daarnaast de VCA-certificering als bewijs van veiligheidsmanagement.
Als opdrachtgever is het belangrijk om bij een aanvraag altijd te vragen naar de NEN 1090 certificering en het bijbehorende CE-certificaat. Zonder deze documenten voldoet een dragende constructie niet aan de wettelijke eisen en loop je risico bij aanbestedingen en inspecties.
Wanneer is een grotere overspanning de moeite waard?
Een grotere overspanning is de moeite waard wanneer de operationele voordelen van een kolomvrije hal opwegen tegen de hogere constructiekosten. Dat is vrijwel altijd het geval bij hallen waar intern transport, grote machines of flexibele indeling een rol spelen.
Concrete situaties waarin een grotere overspanning zichzelf terugverdient:
- Logistiek en distributie: Rijdende kranen, heftrucks en palletstellingen vereisen vrije rijstroken. Kolommen in de rijroute kosten tijd, geld en veiligheid.
- Productieprocessen: Machines met grote voetafdrukken of lange transportlijnen passen niet rondom kolommen.
- Flexibele verhuur: Een kolomvrije hal is aantrekkelijker voor meerdere huurders en verhoogt de vastgoedwaarde.
- Uitbreidingsplannen: Een ruimere overspanning geeft meer vrijheid bij toekomstige aanpassingen zonder de constructie te hoeven aanpassen.
Een grotere overspanning vraagt zwaarder staal en een robuustere fundering, wat de investering verhoogt. Maar de totale exploitatiekosten over de levensduur van de hal zijn vaak lager doordat de hal efficiënter te gebruiken is. Laat een constructeur de kosten-batenafweging maken op basis van jouw specifieke gebruikseisen.
Hoe wij helpen bij de overspanning van jouw industriële loods
Bij Galesloot Constructie verzorgen we het volledige traject voor staalconstructies voor loodsen: van engineering en tekenwerk tot productie en montage. We denken vroeg in het proces mee, zodat we de constructie al in de ontwerpfase optimaliseren op overspanning, belasting en budget. Dat bespaart tijd en voorkomt dure aanpassingen later.
- Spanten, portalen en vakwerken op maat, voor overspanningen van 10 tot 60 meter en meer
- NEN 1090-gecertificeerd met CE-certificaat bij alle dragende constructies
- Persoonlijk gecertificeerde lassers en eigen montageploeg
- Eén vast aanspreekpunt van offerte tot oplevering
- Flexibel in materiaal en uitvoering, ook bij spoedopdrachten
Wil je weten wat wij voor jouw project kunnen betekenen? Lees meer over ons of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.