Verplichte keuringen voor staalconstructies draaien in Nederland om twee zaken: NEN 1090-certificering en CE-markering. Elke dragende staalconstructie die onder de Europese bouwproductenverordening valt, moet aantoonbaar voldoen aan de gestelde eisen. Dit geldt voor zowel de producent als het eindproduct. Zonder de juiste certificering mag een constructie wettelijk gezien niet in gebruik worden genomen. Hieronder lees je precies wat verplicht is, wie verantwoordelijk is en waar je op moet letten bij uitbesteding.
Ontbrekende certificeringen vertragen je project en leggen aansprakelijkheid bij jou
Als een staalconstructie wordt opgeleverd zonder geldige CE-markering of zonder dat de producent NEN 1090-gecertificeerd is, mag de constructie formeel niet worden gebruikt. Dat klinkt theoretisch, maar in de praktijk betekent het stilstand op de bouwplaats, herkeuring, extra kosten en mogelijke aansprakelijkheid voor de opdrachtgever. Controleer daarom altijd vóór gunning of een staalbedrijf over de juiste certificering beschikt. Vraag om het certificaatnummer en verifieer dit bij de certificerende instelling.
Onduidelijkheid over uitvoeringsklassen kost je tijd bij de goedkeuring
Veel projectleiders weten dat NEN 1090 verplicht is, maar struikelen over de uitvoeringsklassen. Als je bij de aanvraag niet de juiste klasse opgeeft, moet de constructeur later opnieuw rekenen of aanpassingen doorvoeren, en dat vertraagt de goedkeuringsfase aanzienlijk. De uitvoeringsklasse bepaalt welke eisen gelden voor materiaal, lassen, toleranties en controle. Bepaal de klasse zo vroeg mogelijk in de ontwerpfase, bij voorkeur samen met een staalbedrijf dat ook het ingenieurswerk kan verzorgen.
Wat is NEN 1090 en wanneer is het verplicht?
NEN 1090 is de Europese norm voor de productie van staal- en aluminiumconstructies. De norm is verplicht voor alle dragende constructies die onder de Europese bouwproductenverordening (CPR) vallen. In de praktijk geldt dit voor vrijwel elke staalconstructie die een dragende functie heeft in een bouwwerk of infrastructuurproject.
De norm stelt eisen aan het volledige productieproces: van materiaalkeuze en lassen tot kwaliteitscontrole en documentatie. Een staalbedrijf dat NEN 1090-gecertificeerd is, heeft aangetoond dat het productieproces aan deze eisen voldoet. Dat betekent dat alle lassers persoonlijk gecertificeerd zijn, dat er een vastgelegd kwaliteitssysteem is en dat elk product traceerbaar is.
Wanneer is NEN 1090 niet verplicht? In theorie bij niet-dragende constructies, zoals bepaalde decoratieve toepassingen. In de praktijk adviseren we echter om ook bij twijfelgevallen een gecertificeerde producent in te schakelen. De grens tussen dragend en niet-dragend is in de praktijk minder scherp dan op papier, en de aansprakelijkheid ligt al snel bij de opdrachtgever als er iets misgaat.
Bij constructiewerken door gecertificeerde bedrijven ontvang je altijd documentatie waaruit blijkt dat het productieproces aan NEN 1090 voldoet. Dat is geen luxe, maar een wettelijke vereiste.
Wat is een CE-markering bij staalconstructies en waarom is die verplicht?
De CE-markering op een staalconstructie is een verklaring van de producent dat het product voldoet aan de Europese prestatie-eisen. Bij dragende constructies is de CE-markering verplicht op grond van de Europese bouwproductenverordening (CPR). Zonder CE-markering mag een dragende constructie niet legaal in de handel worden gebracht of worden toegepast.
De CE-markering is geen keurmerk dat door een externe partij wordt toegekend, maar een prestatieverklaring van de producent zelf. De producent verklaart hiermee dat het product is gemaakt conform de eisen van de toepasselijke norm, in dit geval NEN 1090. Bij de markering hoort altijd een prestatieverklaring (DoP: Declaration of Performance) met daarin de specificaties van het product.
Voor jou als projectleider of constructeur is de CE-markering een praktisch controlemiddel. Als een leverancier bij een dragende constructie geen CE-markering kan leveren, is dat een duidelijk signaal dat er iets niet klopt in het productieproces of met de certificering. Vraag hier altijd expliciet naar bij de offerteaanvraag, niet pas bij oplevering.
Wat is het verschil tussen een constructieklasse en een uitvoeringsklasse?
Een constructieklasse beschrijft de betrouwbaarheidseisen aan een constructie op basis van de gevolgen van een eventueel bezwijken. Een uitvoeringsklasse (EXC) geeft aan welke productie-eisen gelden voor het maken van die constructie. De uitvoeringsklasse wordt afgeleid uit de constructieklasse, maar ook uit het type staal en de omgevingscondities.
NEN 1090 onderscheidt vier uitvoeringsklassen: EXC1 tot en met EXC4. EXC1 geldt voor eenvoudige constructies met een laag risico, zoals lichte staalframes in niet-openbare gebouwen. EXC4 geldt voor constructies waarbij falen catastrofale gevolgen kan hebben, zoals bruggen in drukke infrastructuur. De meeste projecten in de utiliteitsbouw en infra vallen in EXC2 of EXC3.
Wie bepaalt de uitvoeringsklasse?
De constructeur of opdrachtgever bepaalt de uitvoeringsklasse in de ontwerpfase, op basis van de constructieve berekeningen en de risicoklasse van het bouwwerk. Het staalbedrijf dat de constructie produceert, moet gecertificeerd zijn voor de betreffende klasse. Controleer dit altijd vóór de opdracht: niet elk gecertificeerd bedrijf is bevoegd voor alle uitvoeringsklassen.
Wie is verantwoordelijk voor de keuring van een staalconstructie?
De producent is primair verantwoordelijk voor het aantonen dat een staalconstructie voldoet aan NEN 1090. De opdrachtgever of hoofdaannemer is verantwoordelijk voor het controleren of de juiste certificeringen aanwezig zijn vóór ingebruikname. Bij dragende constructies rust de eindverantwoordelijkheid voor de constructieve veiligheid op de constructeur die de berekeningen heeft gemaakt.
In de praktijk betekent dit dat je als projectleider niet blind kunt vertrouwen op de leverancier. Je hebt een eigen controleplicht. Dat houdt in: het certificaatnummer opvragen, de prestatieverklaring (DoP) controleren en verifiëren of de uitvoeringsklasse overeenkomt met wat in het bestek is vastgelegd.
Bij complexere projecten, zoals infrastructuurprojecten voor Rijkswaterstaat of Waternet, gelden aanvullende eisen vanuit de opdrachtgever. Denk aan VCA-certificering voor montagewerk op locatie en specifieke kwaliteitsplannen per werk. Zorg dat je deze eisen al bij de aanbesteding meeneemt in je leverancierselectie.
Wat moet je controleren bij het uitbesteden van een gecertificeerde staalconstructie?
Bij het uitbesteden van een gecertificeerde staalconstructie controleer je minimaal de geldigheid van het NEN 1090-certificaat, de bevoegde uitvoeringsklasse, de certificering van de lassers, de beschikbaarheid van een prestatieverklaring (DoP) en of het bedrijf ook de montage kan verzorgen, inclusief eventuele VCA-certificering.
Daarnaast is het nuttig om te controleren of het staalbedrijf engineering in huis heeft. Een bedrijf dat alleen produceert maar niet meedenkt in de constructiefase, geeft je minder grip op het eindresultaat. Zeker bij maatwerk of complexe geometrieën is het waardevol als de producent al in de tekenfase betrokken is en technische keuzes kan onderbouwen.
Let ook op de traceerbaarheid van materialen. NEN 1090 vereist dat staal traceerbaar is naar de leverancier en het materiaalcertificaat. Vraag hier bij complexe of veiligheidsrelevante constructies altijd om. Een goed georganiseerd staalbedrijf heeft dit standaard in de kwaliteitsdocumentatie opgenomen.
Een overzicht van de diensten die een volledig gecertificeerd staalbedrijf kan bieden, helpt je bij het opstellen van een complete checklist voor leverancierselectie.
Hoe wij helpen met gecertificeerde staalconstructies
Galesloot Constructie is NEN 1090-gecertificeerd en alle lassers zijn persoonlijk gecertificeerd. Bij elke dragende constructie ontvang je een CE-certificaat en de bijbehorende prestatieverklaring. We verzorgen het volledige traject: van engineering en tekenwerk tot productie, oppervlaktebehandeling en plaatsing door onze eigen montageploeg. Dat betekent één aanspreekpunt, minder schakels en volledige controle over kwaliteit en planning.
- NEN 1090-gecertificeerd voor constructiewerk, inclusief CE-certificaat bij dragende constructies
- Persoonlijk gecertificeerde lassers voor aantoonbare kwaliteitsborging
- Engineering in huis zodat we al vroeg in het proces kunnen meedenken
- Volledige traceerbaarheid van materialen en productiedocumentatie
- VCA-gecertificeerd voor veilig montagewerk op locatie
- Ervaring met grote opdrachtgevers zoals Heijmans, BAM, Boskalis en Waternet
Wil je weten of wij geschikt zijn voor jouw project? Lees meer over onze werkwijze en achtergrond of neem direct contact op voor een concrete offerteaanvraag.