NEN 1090-certificering is de Europese norm voor de productie van stalen en aluminium constructies. De norm stelt eisen aan het kwaliteitsmanagementsysteem van een constructiebedrijf, waaronder lasprocedures, materiaalbeheersing, maatvoering en documentatie. Bedrijven die aan deze norm voldoen, mogen een CE-markering aanbrengen op dragende constructies. Zonder NEN 1090-certificering mag een bedrijf in de EU geen dragende staalconstructies in de handel brengen.
Werken met een niet-gecertificeerde leverancier brengt je project in gevaar
Als een staalconstructie geen CE-markering heeft, voldoet deze niet aan de wettelijke eisen voor dragende constructies in de EU. Dat betekent dat de constructie bij een keuring of inspectie kan worden afgekeurd, wat leidt tot vertraging, meerkosten en aansprakelijkheidskwesties. Voor projectleiders en constructeurs bij grote bouwbedrijven is dit een reëel risico, zeker bij aanbestedingen waarbij certificeringen standaard worden gevraagd. De oplossing is simpel: controleer bij elke leverancier of die NEN 1090-gecertificeerd is en vraag bij dragende onderdelen altijd om het bijbehorende CE-certificaat.
Onduidelijkheid over uitvoeringsklassen leidt tot verkeerde keuzes in je bestek
NEN 1090 kent vier uitvoeringsklassen, van EXC1 tot en met EXC4. Welke klasse van toepassing is, hangt af van de veiligheidsklasse van de constructie en het risico bij falen. Als je in je bestek de verkeerde klasse opneemt, kan dat leiden tot onderspecificatie met veiligheidsrisico’s, of tot overspecificatie die onnodig duur is. Een praktische stap is om dit vroeg in het project te bepalen, bij voorkeur samen met je constructeur of een staalpartner die ook de engineering kan verzorgen.
Wat is NEN 1090-certificering precies?
NEN 1090 is de Europese productnorm voor stalen en aluminium constructieve componenten. De norm beschrijft de technische eisen waaraan de productie moet voldoen, van materiaalkeuze en lasprocedures tot maatvoering en documentatie. Een gecertificeerd bedrijf heeft aangetoond dat het productieproces structureel aan deze eisen voldoet.
De norm bestaat uit meerdere delen. NEN-EN 1090-1 beschrijft de conformiteitseisen voor het in de handel brengen van constructieve staal- en aluminiumcomponenten. NEN-EN 1090-2 gaat over de technische uitvoeringseisen voor staalconstructies. NEN-EN 1090-3 doet hetzelfde voor aluminiumconstructies.
De certificering wordt afgegeven door een geaccrediteerde certificerende instelling na een audit van het kwaliteitsmanagementsysteem van het bedrijf. Daarna vinden periodieke heraudits plaats om te controleren of het bedrijf aan de eisen blijft voldoen. Alle lassers moeten persoonlijk gecertificeerd zijn en lasprocedures worden vastgelegd en gevalideerd.
Waarom is NEN 1090-certificering verplicht voor staalconstructies?
NEN 1090-certificering is verplicht voor dragende staalconstructies die in de Europese Unie in de handel worden gebracht. De verplichting volgt uit de Europese Bouwproductenverordening (CPR), die eist dat constructieve producten zijn voorzien van een CE-markering. Zonder NEN 1090-certificering mag een bedrijf die CE-markering niet aanbrengen.
De reden achter deze verplichting is veiligheid. Dragende constructies dragen letterlijk de belasting van gebouwen, bruggen en infrastructuur. Als de productie niet voldoet aan vastgestelde kwaliteitseisen, vergroot dat het risico op constructief falen. De norm zorgt ervoor dat er aantoonbaar wordt gecontroleerd op materiaalsamenstelling, lasverbindingen, maatvoering en documentatie.
Voor opdrachtgevers en aannemers betekent dit dat je bij aanbestedingen en vergunningaanvragen moet kunnen aantonen dat de gebruikte constructies CE-gecertificeerd zijn. Rijkswaterstaat, gemeenten en andere overheidsinstellingen vragen hier standaard naar. Werken met een niet-gecertificeerde leverancier kan leiden tot afkeuring van de constructie en tot aansprakelijkheid bij schade.
Wat is het verschil tussen NEN 1090 en CE-markering?
NEN 1090 is de norm waaraan een bedrijf moet voldoen. De CE-markering is het resultaat: de markering die op een constructief product wordt aangebracht als bewijs dat het aan die norm voldoet. NEN 1090 is de eis; de CE-markering is het bewijs dat aan die eis is voldaan.
Een bedrijf dat NEN 1090-gecertificeerd is, heeft het recht om CE-markeringen aan te brengen op de constructies die het produceert. Dat recht geldt alleen voor de uitvoeringsklassen waarvoor het bedrijf gecertificeerd is. Bij elke levering van een dragende constructie hoort een prestatieverklaring (Declaration of Performance), waarop staat aan welke norm het product voldoet.
Voor jou als projectleider of constructeur is het verschil praktisch relevant: vraag niet alleen of een bedrijf NEN 1090-gecertificeerd is, maar vraag ook om de CE-markering en de bijbehorende prestatieverklaring voor de specifieke constructie die je afneemt. Dat zijn de documenten die je nodig hebt bij een inspectie of oplevering.
Welke uitvoeringsklassen (EXC) bestaan er binnen NEN 1090?
NEN 1090 onderscheidt vier uitvoeringsklassen: EXC1, EXC2, EXC3 en EXC4. Elke klasse stelt strengere eisen aan het productieproces dan de vorige. De klasse die van toepassing is, hangt af van het type constructie, de belasting en de gevolgen als de constructie zou falen.
- EXC1: Lichte constructies met een laag veiligheidsrisico, zoals kleine bijgebouwen of niet-dragende onderdelen.
- EXC2: De meest voorkomende klasse voor reguliere bouwconstructies, zoals staalskeletbouw in utiliteitsbouw en woningbouw.
- EXC3: Complexere constructies met hogere veiligheidseisen, zoals bruggen, industriële installaties en constructies waarbij falen grote gevolgen heeft.
- EXC4: De zwaarste klasse, van toepassing op constructies met extreem hoge veiligheidseisen, zoals bepaalde civiele kunstwerken en constructies in risicovolle omgevingen.
De uitvoeringsklasse bepaalt hoe streng de eisen zijn voor lasprocedures, materiaalcertificaten, kwaliteitscontroles en documentatie. Hoe hoger de klasse, hoe meer controle en vastlegging vereist is. Bij twijfel over welke klasse van toepassing is op jouw project, is het verstandig om dit vroeg in de ontwerpfase te bepalen, samen met een gecertificeerde staalconstructeur die ook de engineering kan verzorgen.
Hoe herken je een betrouwbaar NEN 1090-gecertificeerd bedrijf?
Een betrouwbaar NEN 1090-gecertificeerd bedrijf kan een geldig certificaat overleggen van een geaccrediteerde instelling, inclusief de uitvoeringsklassen waarvoor het gecertificeerd is. Vraag daarnaast naar gecertificeerde lassers, gedocumenteerde lasprocedures en referentieprojecten voor vergelijkbare constructies.
Concrete signalen om op te letten:
- Het bedrijf kan een actueel NEN 1090-certificaat tonen met een geldige datum en de certificerende instelling.
- Alle lassers zijn persoonlijk gecertificeerd volgens de norm.
- Het bedrijf levert bij elke dragende constructie een CE-markering en prestatieverklaring.
- Er is een intern kwaliteitsmanagementsysteem aanwezig met vastgelegde procedures.
- Het bedrijf heeft aantoonbare ervaring met projecten in de uitvoeringsklasse die voor jouw project relevant is.
Een aanvullende indicatie van betrouwbaarheid is VCA-certificering. Dat zegt iets over veiligheidsmanagement op de werkvloer, wat relevant is als het bedrijf ook de montage verzorgt. Bedrijven die lid zijn van brancheorganisaties zoals Metaalunie hebben ook toegang tot actuele norminformatie en opleidingen, wat bijdraagt aan een up-to-date werkwijze.
Wat betekent NEN 1090-certificering voor een bouwproject in de praktijk?
In de praktijk betekent NEN 1090-certificering dat je als opdrachtgever of aannemer kunt vertrouwen op gedocumenteerde kwaliteitscontroles tijdens de productie. Je ontvangt bij oplevering de benodigde CE-documentatie, wat nodig is voor vergunningverlening, inspecties en aansprakelijkheidsdossiers.
Concreet heeft dit gevolgen voor je projectplanning en inkoop. Bij aanbestedingen voor overheidsopdrachten, zoals projecten voor Rijkswaterstaat of Waternet, is NEN 1090-certificering bij de leverancier geen optie, maar een harde eis. Je moet dit dus al in de selectiefase van je leverancier meenemen, niet pas bij de oplevering.
Tijdens de productie betekent de norm dat het bedrijf tussentijdse kwaliteitscontroles uitvoert en vastlegt. Afwijkingen worden gedocumenteerd en gecorrigeerd. Dit geeft je als projectleider meer zekerheid over de kwaliteit van het eindproduct, ook als je niet zelf op de werkvloer aanwezig bent. De diensten van een gecertificeerd constructiebedrijf zijn daarmee ook een instrument voor risicobeheersing binnen je project.
Hoe wij helpen met NEN 1090-gecertificeerde staalconstructies
Wij zijn NEN 1090-gecertificeerd en VCA-gecertificeerd, en lid van Metaalunie. Dat betekent dat je bij ons bij elke dragende constructie de benodigde documentatie krijgt: CE-markering, prestatieverklaring en alle bijbehorende kwaliteitsrapportages. Alle lassers zijn persoonlijk gecertificeerd en werken volgens vastgelegde lasprocedures.
Wat ons onderscheidt, is dat we het volledige traject in eigen beheer verzorgen:
- Engineering en tekenwerk in huis, zodat we vroeg in het proces meedenken
- Productie in onze eigen werkplaats in Nederhorst den Berg
- Oppervlaktebehandeling zoals thermisch verzinken en poedercoaten
- Montage door onze eigen ploeg, inclusief een VCA-gecertificeerde werkwijze
- Eén aanspreekpunt van offerte tot oplevering
We werken al meer dan 25 jaar voor grote bouw- en infrabedrijven zoals Heijmans, BAM, Dura Vermeer en Waternet. Die ervaring betekent dat we precies weten wat er nodig is bij complexe projecten en aanbestedingen waarbij certificeringen een harde eis zijn. Wil je weten wat we voor jouw project kunnen betekenen? Lees meer over wie we zijn of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.