Voor het ontwerpen van staalconstructies gebruik je doorgaans gespecialiseerde CAD- of BIM-software. De meest gebruikte programma’s zijn Tekla Structures, Autodesk Advance Steel en SolidWorks. Welk programma het beste past, hangt af van de projectomvang, de samenwerking in de keten en of je werkt met 2D-tekeningen of een volledig 3D-model. Voor kleinere maatwerkopdrachten volstaat soms een goed CAD-pakket; voor grotere projecten is BIM de standaard.
Werken met verouderde tekeningen vertraagt je productie meer dan je denkt
Als een constructeur zijn ontwerp aanlevert in een formaat dat de producent niet direct kan verwerken, gaat er kostbare tijd verloren aan het omzetten, natekenen of interpreteren van bestanden. Dat klinkt als een kleine ergernis, maar in de praktijk leidt het tot fouten in de maatvoering, vertraging in de productie en discussies over wie verantwoordelijk is voor een afwijking. De oplossing zit niet altijd in duurdere software, maar in het vroeg afstemmen met je productiepartner over welk formaat en welk detailniveau zij nodig hebben. Wie dat gesprek vroeg voert, voorkomt later veel gedoe.
Een slechte softwarekeuze aan het begin van een project kost je controle over het eindresultaat
Een tekenprogramma dat niet aansluit bij de complexiteit van je staalproject levert je op papier een ontwerp op, maar in de praktijk een constructie die moeilijker te produceren, te controleren en te plaatsen is. Zeker bij maatwerk, zoals portalen, vakwerken of brughekwerken, wil je software die aansluit op de productieomgeving. De concrete stap: bespreek vóór je kiest welke software jouw productiepartner en eventuele onderaannemers gebruiken, en werk van daaruit terug naar de juiste keuze voor het ontwerp.
Wat is software voor staalconstructieontwerp?
Software voor staalconstructieontwerp is een verzameling digitale tools waarmee constructeurs en tekenaars staalconstructies ontwerpen, berekenen en documenteren. Deze programma’s genereren productietekeningen, stuklijsten en soms ook NC-bestanden die direct door CNC-machines verwerkt kunnen worden.
De functies lopen sterk uiteen. Sommige pakketten richten zich puur op het maken van 2D-werktekeningen. Andere bieden een volledig 3D-model waaruit je automatisch doorsneden, aanzichten en stuklijsten genereert. De meest geavanceerde systemen koppelen het model aan planningsinformatie en zijn daarmee onderdeel van een bredere BIM-werkwijze.
Voor staalconstructies is het belangrijk dat de software kan omgaan met profielen, verbindingen, boutpatronen en lastoleranties. Generieke tekenprogramma’s zoals AutoCAD bieden die functionaliteit niet standaard, waardoor gespecialiseerde pakketten in de praktijk de voorkeur krijgen.
Welke programma’s worden het meest gebruikt voor staalconstructies?
De meest gebruikte programma’s voor staalconstructieontwerp zijn Tekla Structures, Autodesk Advance Steel en SolidWorks. Voor eenvoudigere toepassingen wordt ook AutoCAD of Inventor ingezet, afhankelijk van het type project en de werkwijze van het bedrijf.
- Tekla Structures: De industriestandaard voor complexe staalconstructies. Biedt gedetailleerde 3D-modellering, automatische generatie van werktekeningen en een directe koppeling met productiesoftware. Wordt breed gebruikt door constructiebedrijven en ingenieursbureaus.
- Autodesk Advance Steel: Gebouwd bovenop AutoCAD, waardoor het toegankelijk is voor teams die al met Autodesk-producten werken. Geschikt voor middelgrote staalprojecten en goed te integreren met Revit voor BIM-workflows.
- SolidWorks: Populair in de machinebouw en bij bedrijven die zowel constructie- als machineonderdelen ontwerpen. Minder gericht op bouwconstructies, maar sterk in de detaillering van complexe onderdelen.
- AutoCAD / Inventor: Wordt ingezet voor 2D-werktekeningen of als aanvulling op andere software. Minder geschikt als primair pakket voor staalconstructies, maar nog steeds gangbaar bij kleinere bureaus.
Welk pakket het meest gebruikt wordt, verschilt per sector. In de bouw en infra is Tekla Structures dominant. In de machinebouw en bij kleinere constructiebedrijven zie je vaker SolidWorks of Inventor.
Wat is het verschil tussen CAD en BIM voor staalconstructies?
CAD staat voor Computer-Aided Design en richt zich op het maken van technische tekeningen, zowel 2D als 3D. BIM staat voor Building Information Modeling en voegt aan het 3D-model ook informatie toe: materiaalspecificaties, planning, kosten en meer. Het verschil zit dus niet alleen in visualisatie, maar in de hoeveelheid data die aan het model gekoppeld is.
Bij staalconstructies betekent BIM in de praktijk dat het model meer is dan een tekening. Een balk in een BIM-model bevat informatie over het profieltype, de staalsoort, de oppervlaktebehandeling en de leverancier. Die informatie is bruikbaar voor inkoop, planning en kwaliteitscontrole, niet alleen voor de productietekenaar.
Voor projecten waarbij meerdere partijen samenwerken, zoals aannemers, constructeurs en installateurs, biedt BIM een gedeeld referentiekader. Clashes tussen disciplines zijn eerder zichtbaar, en wijzigingen in het model propageren automatisch door naar de bijbehorende tekeningen en stuklijsten. Voor kleinere, enkelvoudige staalprojecten is een volledig BIM-traject soms meer dan nodig. Maar bij infrastructuurprojecten of grote utiliteitsgebouwen is BIM steeds vaker een contractuele vereiste, ook vanuit opdrachtgevers als Rijkswaterstaat.
Hoe kies je de juiste software voor jouw staalproject?
De juiste software voor een staalproject kies je op basis van vier factoren: de complexiteit van het ontwerp, de samenwerking in de keten, de beschikbare expertise in je team en de aansluiting op de productieomgeving. Er is geen universeel beste keuze.
- Bepaal de complexiteit van je project. Een enkelvoudige staalligger vraagt om andere tools dan een vakwerk met honderden verbindingen of een complete hal met portaalframes.
- Stem af met je productiepartner. Vraag welk formaat zij kunnen ontvangen en verwerken. Een DXF-bestand, een IFC-export of een Tekla-model geeft een heel ander startpunt voor de productie.
- Kijk naar je bestaande softwareomgeving. Als je team al werkt met Autodesk-producten, is Advance Steel een logische stap. Werk je al met Tekla? Dan is uitbreiden naar Tekla Structures voor staalprojecten efficiënter dan overstappen.
- Controleer de BIM-vereisten van de opdrachtgever. Bij aanbestedingen voor grote opdrachtgevers is het IFC-formaat of een specifiek LOD (Level of Detail) soms verplicht. Zorg dat je software dat ondersteunt.
Wie de staalconstructie laat produceren door een gespecialiseerd constructiebedrijf, hoeft niet altijd zelf te investeren in dure software. Veel productiebedrijven kunnen ook het tekenwerk en de engineering verzorgen, waardoor de keuze voor software aan hun kant ligt.
Kan een constructiebedrijf het ontwerp ook uitbesteden?
Ja, een constructiebedrijf of aannemer kan het ontwerp van een staalconstructie volledig uitbesteden aan een productiepartner die ook engineering in huis heeft. Dat is niet alleen mogelijk, maar in veel gevallen ook efficiënter, omdat de partij die produceert precies weet hoe het ontwerp wordt vertaald naar maakbare onderdelen.
Het uitbesteden van het tekenwerk en de engineering heeft een concreet voordeel: je vermindert het aantal schakels in het proces. Als de ontwerper en de producent dezelfde partij zijn, zijn er geen interpretatieverschillen tussen tekening en eindproduct. Dat scheelt correctierondes, vermindert het risico op maatafwijkingen en versnelt de doorlooptijd.
Wel is het verstandig om vroeg in het project te schakelen. Hoe eerder een productiepartij betrokken is, hoe beter zij kunnen meedenken over maakbaarheid, materiaalkeuze en de meest efficiënte constructiewijze. Wie pas in een laat stadium aanklopt met een volledig uitgewerkt ontwerp, laat kansen liggen om het proces te optimaliseren. Via het overzicht van diensten zie je welke stappen een productiepartij kan overnemen, van engineering tot plaatsing.
Hoe Galesloot Constructie helpt met staalconstructieontwerp en engineering
Wij verzorgen het volledige traject, van de eerste tekening tot de uiteindelijke plaatsing op locatie. Dat betekent dat je het tekenwerk en de engineering niet zelf hoeft te regelen of uit te besteden aan een apart bureau. Alles loopt via één aanspreekpunt, met directe lijnen tussen de tekenkamer en de werkplaats.
- Engineering en tekenwerk volledig in eigen beheer
- Meedenken in de constructiefase, ook bij complexe of bijzondere toepassingen
- NEN 1090-gecertificeerd, met CE-certificaat voor dragende constructies
- Productie en plaatsing door eigen team, geen externe onderaannemers
- Ervaring met projecten voor Heijmans, BAM, Dura Vermeer, Waternet en Rijkswaterstaat
Wil je weten hoe wij jouw staalproject aanpakken? Lees meer over onze werkwijze en achtergrond of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.